TERESA LUBOMIRA LEWTAK-STATTLER Z DOMU SZUCH.

15-letnia uczestniczka Powstania Warszawskiego 1944 roku ps. "Mirka" i "Miła",
14-letnia uczestniczka z AGAT-PEGAZ-PARASOL zamachu na kata Warszawy - Brauna,
osoba o wyjątkowej szlachetności, dobrym sercu, intelekcie, charyzmie, osobowości i urodzie,
wieloletni naczelny dyrektor DT "Centrum" na całą Polskę.

"Parasol"

"Żubr"

Zapraszamy do zapoznania się
z dziejami
Teresy Lubomiry Lewtak-Stattler:

Przemówienia
pożegnalne
nad grobem
Teresy Lewtak-Stattler
z domu Szuch:

Wspomnienia o ś.p. Teresie Lewtak-Stattler:

Linki do innych stron rodzinnych, oraz zaprzyjaźnionych:

Kontakt do Pani Bogny Lewtak-Baczyńskiej, córki Pani Teresy, która dostarcza ze swojego archiwum rodzinnego materiały do tworzenia strony:

Teresa Lubomira Lewtak-Stattler z domu Szuch, ur. 25 marca 1929 we Włodzimierzu Wołyńskim, córka Aleksandra (ułana, kawalera Srebrnego Krzyża Virtuti Militari za r.1920) i Ireny z Tkaczyńskich - uczennica Szkoły Powszechnej nr 139 im. Marszałka Rydza-Śmigłego w Warszawie. W czasie okupacji uczennica tajnych - II-go Miejskiego Gimnazjum im. J. Kochanowskiego oraz Gimnazjum i Liceum im. M. Konopnickiej. W latach 1938/39 była zuchem w 58 WŻDH, w czasie wojny harcerka w zastępie "Zniczy" - drużynowa Irena Molento, zastępowa Helena Jerome Radziwiłł. Od sierpnia 1943 wraz z "Jenny" Irena Molento i "Dewajtis" Elżbieta Dziębowska - Teresa Lewtak-Stattler przechodzi do Oddziału do zadań specjalnych Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej - "Agat", "Pegaz " pseudonim "Znicz"," Mirka". Bierze udział w akcjach "Fruhwirt " i "Braun" ( w 1943 r. wraz z Elą Dziębowską "Dewajtis" jest 14-letnią uczestniczką zamachu na kata Warszawy - Brauna. W zamachu ginie również hitlerowski architekt Warszawy - Pabst). Na wiosnę 1944 r. przechodzi z Oddziału Specjalnego do Oddziału Legia Akademicka mjr Serba - Władysław Jeleń Nowakowski, gdzie obejmuje patrol łączności. Bierze udział w Powstaniu Warszawskim w zgrupowaniu mjr "Żubra" ("Serb") plut.211 w charakterze łączniczki sztabu pseudonim "Miła" Rejon III, Obwód II AK płk "Żywiciela" Mieczysława Niedzielskiego (Bielany, Żoliborz, Kampinos). Ranna 15 IX, kontuzjowana 30-IX-1944r. Od 30.IX.1944 r. w stopniu kaprala w niewoli niemieckiej w charakterze jeńca wojennego Stalag XIA Altengrabow/Gros Lubars i Stalag VI C Oberlangen nr jen. 46613. Odznaczona Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Armii Krajowej, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Zasługi dla ZHP wraz z Rozetą z Mieczami. Inwalida wojenny. Teresa Lubomira Szuch powraca do kraju po uzyskaniu świadectwa maturalnego i rozpoczyna studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej, które zmienia na Szkołę Główną Planowania i Statystyki Wydział Handlu Wewnętrznego. Na trzecim roku studiów zostaje młodszym asystentem prof. Kazimierza Boczara w Katedrze Ekonomiki Handlu. W 1956 r. uzyskuje dyplom mgr ekonomii. Podejmuje pracę kolejno w drukarni "Słowa Powszechnego", "Wydawnictwa Pax" a następnie przepracowuje przez 25 lat w Państwowych Domach Towarowych jako szef Działu Reklamy, doradca do spraw ekonomicznych, z-ca dyrektora i dyrektor naczelny wszystkich DT "Centrum" w Polsce. W stanie wojennym przeszła na wcześniejszą emeryturę. Aby dostać się na SGPIS trzeba było mieć odpowiednie rekomendacje (rok 1950), notarialne oświadczenie np.: że jest córką fornala z Podola (!) oraz poparcie Zakładu Pracy. Notarialne oświadczenie przy pomocy ofiarnych świadków "Mirka" uzyskała. Natomiast Zakład Pracy odmówił poparcia. Rekomendacji udzielił nestor Finansów Miejskich Dyrektor Wacław Fugiński na własne ryzyko, podpisując za wszystkie organizacje społeczne i polityczne, ogromnie zawstydzony, że byłej 15-letniej łączniczce AK i jeńcowi wojennemu odmawia się prawa studiowania w Polsce Ludowej. Dwukrotnie wychodzi za mąż: za mgr inż. Henryka Lewtaka ps. "Babinicz" i " Jazłowiecki", żołnierza ZWZ, więźnia. Zamku Lubelskiego, Oświęcimia, Mauthausen - Guzen. Brat jego Józef 19-1etni ginie w 1943 roku w akcji pod Nasutowem idąc z oddziałem partyzanckim BCh na pomoc mordowanym przez OUN-UPA Polakom na Wołyniu. Siostra Janina z mężem - więźniowie Oświęcimia, współpracowali z ruchem oporu rtm Pileckiego. Mąż Janiny inż. Eugeniusz Gembal zginął. Rodziców - Helenę i Jana Lewtaków żandarmi zatłukli kolbami 4.I.1944 za dzieci - pogrzeb odbył się jednocześnie. Henryk Lewtak zmarł na obczyźnie w Brukseli w 1984 r. w nie wyjaśnionych okolicznościach. Drugi związek małżeński Teresa Lewtak-Stattler zawarła z Wojciechem Stattlerem, pracownikiem CHZ Cekop, obecnie już nieżyjącym, potomkiem w prostej linii wybitnego malarza Wojciecha Kornelego Stattlera. Teresa Lewtak-Stattler była niezwykłą, utalentowaną i błyskotliwą osobą, wyrazistą osobowością o wielkiej wiedzy zawodowej i wspaniałym sercu dla innych ludzi. W czasie wojny wraz z bratem Januszem pomagała rodzicom ratować i dostarczać jedzenie dla głodujących z getta, po wojnie przez całe życie pomagała innym, wbrew wszelkim nonsensownym i absurdalnym przepisom usiłowała konstruować z sukcesem polskie domy towarowe. Nigdy nie myślała o sobie a o bliskich i potrzebujących. Jako jedna z pierwszych drukowała na łamach prasy wspomnienia z Powstania Warszawskiego i urządzała w swoim domu spotkania powstańców. Do ostatniuch chwil życia będąc unieruchomioną w łóżku i tylko okazjonalnie w fotelu inwalidzkim zbierała od 9 lat podpisy na rzecz uchwalenia Święta Narodowego Powstania Warszawskiego w dniu 01 sierpnia. Wielkim samozaparciem i poświęceniem jako 20-letnia młoda matka ratowała swojego malutkiego całkowicie sparaliżowanego synka Marka (najcięższy przypadek Heinego-Medina w tym okresie w Polsce) od śmierci i paraliżu. Była uwielbiana przez swoje otoczenie i ludzi, z którymi pracowała. Teresa Lewtak-Stattler była radną m.st. Warszawy w 1977 r. oraz Warszawianką Roku. Walka jako młodziutkiej harcerki w czasie wojny i po wojnie - z przeciwnościami losu, praca na odpowiedzialnym stanowisku, aktywne i pełne odpowiedzialności za bliskich, przyjaciół i innych potrzebujących jej pomocy - życie, a wreszcie śmierć ukochanego syna w 1995 r. zniszczyły i podkopały jej zdrowie. Była dla nas światłem w tunelu, opoką polskości i moralności, wsparciem i najbardziej oddanym wspaniałym człowiekiem jakiego znaliśmy, wzorem, który pomagał nam ukształtować nasz właściwy stosunek do życia i do bliźnich.

W oparciu o biografię z książki Teresy Lewtak-Stattler p.t. "Warszawskie dzieci pójdziemy w bój od "Parasola" do "Żubra"" - opracowała córka Teresy Lewtak-Stattler - Bogna Lewtak-Baczyńska.

W dniu 26.09.2009 r. odeszła od nas na wieczną wartę Teresa Lubomira Lewtak-Stattler z domu Szuch.
Nikt nie jest w stanie nam Jej zastąpić.      (Zobacz klepsydrę)...

Odznaczenia Teresy Lewtak-Stattler :

• Krzyż Walecznych
• Warszawski Krzyż Powstańczy
• Rozeta z Mieczami do Krzyża za Zasługi dla ZHP
• Odznaka Batalionu Parasol
• Odznaka Weterana Walk o Niepodległość
• Odznaka Pamiątkowa "Akcji Burza"
• Krzyż Armii Krajowej (z Londynu)
• Brązowy Krzyż Zasługi
• Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (z Londynu)
• Złoty Krzyż Zasługi
• Krzyż Partyzancki



• Brązowy Medal Zasługi dla Obronności Kraju
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski



• Odznaka Pamiątkowa "Syn Pułku"



• Odznaka Honorowa Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej



• (Medal Zasługi dla Pożarnictwa
• Złota Odznaka Honorowa M.St.Warszawy
• Odznaka Honorowa "Za zasługi w rozwoju Województwa Poznańskiego"
• Odznaka za Zasługi dla Kielecczyzny
• Oznaka Honorowa Miasta Poznania
• Złota Odznaka Zasłużony dla Województwa Wrocławskiego i Miasta Wrocławia
• Zasługi dla Domów Towarowych Centrum
• Odznaka "Zasłużony Pracownik Handlu")

Odnalezione przez córkę, Bognę Lewtak-Baczyńską, niektóre odznaczenia
Teresy Lubomiry Lewtak-Stattler:

Odznaka pamiątkowa "Akcji Burza"	Krzyż "Za Zasługi dla ZHP" z Rozetą i Mieczami
Krzyż Partyzancki
Medal za Warszawę 1939-1945
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Warszawski Krzyż Powstańczy

Zdjęcia z młodości Teresy Lubomiry Lewtak-Stattler:

Teresa Lubomira Lewtak-Stattler z d.Szuch, zdjęcie z początku lat 60-tych, z okresu podróży do Maroka z mężem Wojtkiem Stattlerem, potomkiem wybitnego malarza Wojciecha Kornelego Stattlera (profesora Jana Matejki), pochodzącego z hrabiowskiej szwajcarskiej rodziny z kantonu Uri, zaprzyjaźnionego z wybitnym polskim poetą spowinowaconym z Teresą Lewtak-Stattler - Józefem Bohdanem Zaleskim i patriotycznie związanego z Polską. Wojtek Stattler w swoim bardzo krótkim życiu, z racji zatrudnienia w centrali budującej cukrownie, odbył kilka egzotycznych służbowych podróży w tym do Wietnamu i Chin.

Teresa Lubomira Szuch Lewtak-Stattler Harcerka,łączniczka "Parasola" ps. "Mirka" i "Żywiciela" ("Żubry") ps. "Miła", 15-letnia uczestniczka Powstania Warszawskiego 1944 r., uczestniczka zamachu na Brauna - kata Warszawy, więźniarka Stalagu VI C - Oberlangen.